Δύο κυκλώνες κατηγορίας 4 και μία τροπική καταιγίδα σχηματίζουν ένα σπάνιο καιρικό «μέτωπο» – Οι επιστήμονες στρέφουν την προσοχή στα ασυνήθιστα θερμά νερά του ωκεανού
Ένα ασυνήθιστο σκηνικό ακραίων καιρικών φαινομένων διαμορφώνεται στον Ειρηνικό, όπου δύο ισχυροί κυκλώνες και μία τροπική καταιγίδα βρίσκονται ταυτόχρονα σε εξέλιξη, την ώρα που οι επιστήμονες παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή την άνοδο της θερμοκρασίας των ωκεάνιων υδάτων και την ένταση του φαινομένου Ελ Νίνιο.
Οι κυκλώνες Λόουελ και Καρίνα, που έχουν φθάσει στην κατηγορία 4, κινούνται σε μεγάλη απόσταση από τις ακτές της Χαβάης και, με βάση τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις του αμερικανικού Εθνικού Κέντρου Κυκλώνων και Τυφώνων (NHC), δεν αναμένεται να πλήξουν άμεσα το αρχιπέλαγος.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν θεωρείται απολύτως ξεκαθαρισμένη. Οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι οι τροχιές των δύο συστημάτων εξακολουθούν να παρουσιάζουν αβεβαιότητα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο ενίσχυσης των ανέμων και των βροχοπτώσεων στη Χαβάη.
Για τους κατοίκους των νησιών η νέα απειλή έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή, καθώς η περιοχή δεν έχει ακόμη ξεπεράσει πλήρως τις συνέπειες από το πέρασμα του κυκλώνα Λάλα στα μέσα Αυγούστου, όταν ισχυρές βροχοπτώσεις προκάλεσαν πλημμύρες.
Και τρίτο σύστημα στον ορίζοντα
Πίσω από τους Λόουελ και Καρίνα κινείται η τροπική καταιγίδα Μαρία, κοντά στις ακτές του Μεξικού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του NHC, το σύστημα παρουσίαζε τάσεις περαιτέρω ενίσχυσης, με τους ειδικούς να αναμένουν τη μετατροπή του σε κυκλώνα.
Η σχεδόν ταυτόχρονη παρουσία τριών ισχυρών συστημάτων στον Ειρηνικό δεν είναι συνηθισμένη. Η κλιματολόγος του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν Τζούλια Κόουλ χαρακτήρισε την αλληλουχία «σίγουρα σπάνια», συνδέοντάς την με τις συνθήκες που δημιουργεί το Ελ Νίνιο.
Τα θερμά νερά λειτουργούν ουσιαστικά ως «καύσιμο» για την ανάπτυξη και ενίσχυση των τροπικών καταιγίδων. Ανάλογη εικόνα είχε καταγραφεί το 2015, όταν τέσσερις κυκλώνες είχαν εμφανιστεί διαδοχικά στον Ειρηνικό, σε μια χρονιά που επίσης χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο.
Τα νερά πλησιάζουν επίπεδα ρεκόρ
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων δεν περιορίζεται στον αριθμό των καταιγίδων. Ο Μπέντζαμιν Κέρτμαν, από το Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, επισημαίνει ότι το κλιματικό σύστημα έχει θερμανθεί αισθητά τις τελευταίες περίπου δύο δεκαετίες, ενώ οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια των ωκεανών βρίσκονται ήδη κοντά σε επίπεδα ρεκόρ.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Ελ Νίνιο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία παρατήρησης ωκεανών και ατμόσφαιρας (NOAA), η πιθανότητα το φετινό φαινόμενο να εξελιχθεί στο ισχυρότερο που έχει καταγραφεί υπολογίζεται στο 69%, ενώ η κορύφωσή του αναμένεται τον Νοέμβριο.
Το Ελ Νίνιο εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια. Εκδηλώνεται όταν εξασθενούν οι ανατολικοί άνεμοι που υπό φυσιολογικές συνθήκες συγκρατούν τα θερμότερα νερά στον δυτικό Ειρηνικό. Η εξασθένησή τους επιτρέπει στις θερμές υδάτινες μάζες να μετακινηθούν ανατολικότερα, μεταβάλλοντας σταδιακά τις ατμοσφαιρικές συνθήκες σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική κλίμακα.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στον Ειρηνικό. Όταν οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας παραμένουν για μήνες πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, μπορούν να επηρεάσουν τις βροχοπτώσεις, τις θερμοκρασίες και γενικότερα τα καιρικά πρότυπα σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη. Κάποιες γίνονται θερμότερες και ξηρότερες, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν περισσότερο κρύο και αυξημένες βροχοπτώσεις.
Ο παράγοντας της κλιματικής αλλαγής
Στην επιστημονική κοινότητα υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή μπορεί να κάνει βαρύτερες τις επιπτώσεις που συνοδεύουν το Ελ Νίνιο, καθώς το φαινόμενο εκδηλώνεται πλέον σε έναν ήδη θερμότερο πλανήτη.
Περισσότερο σύνθετο παραμένει το ερώτημα εάν η υπερθέρμανση του πλανήτη ενισχύει και το ίδιο το Ελ Νίνιο. Σε αυτό το σημείο δεν υπάρχει ακόμη πλήρης επιστημονική συναίνεση, αν και νεότερα δεδομένα αρχίζουν να ενισχύουν την υπόθεση μιας τέτοιας σύνδεσης.
Σε κάθε περίπτωση, η παρουσία τριών διαδοχικών ισχυρών συστημάτων στον Ειρηνικό αποτελεί ακόμη μία υπενθύμιση ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες εξελίσσονται πλέον μέσα σε ένα παγκόσμιο κλιματικό περιβάλλον αισθητά θερμότερο από εκείνο των προηγούμενων δεκαετιών.