Σφοδρές ενστάσεις από την ανεξάρτητη βουλευτή για τη σχεδιαζόμενη επένδυση ισχύος 430 MW σε έκταση 342,6 στρεμμάτων – Στο επίκεντρο η προστασία της αγροτικής γης, οι ενεργειακές και υδατικές ανάγκες και η απουσία διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία.
Νέο πεδίο προβληματισμού για το αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό μέλλον της Βοιωτίας ανοίγει η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ενός μεγάλης κλίμακας Κέντρου Δεδομένων (data center) στην περιοχή του Κάστρου, στον Δήμο Ορχομενού. Το θέμα έφτασε στη Βουλή με πρωτοβουλία της ανεξάρτητης βουλευτή Βοιωτίας Γιώτας Πούλου, η οποία εκφράζει σοβαρές αντιρρήσεις για τον τρόπο χωροθέτησης τέτοιων επενδύσεων, θέτοντας ζήτημα προστασίας της παραγωγικής γης και ουσιαστικής συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις.
Η κοινοβουλευτική παρέμβαση αφορά επενδυτικό σχέδιο ισχύος 430 MW, το οποίο προβλέπεται να αναπτυχθεί σε έκταση 342,6 στρεμμάτων στη θέση «Αμπέλια» του Δήμου Ορχομενού.
Πρόκειται για ένα έργο ιδιαίτερα μεγάλου μεγέθους, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η βουλευτής, συνοδεύεται από υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις, ενώ παραμένουν αδιευκρίνιστες οι ανάγκες του σε νερό.
Ενεργειακές απαιτήσεις και ερωτήματα για το νερό
Στη δήλωσή της, η Γιώτα Πούλου αναφέρεται σε εκτιμώμενη ετήσια κατανάλωση ενέργειας της τάξης των 2 έως 3 εκατομμυρίων MWh, ποσότητα που, όπως υποστηρίζει, μπορεί να συγκριθεί με τις ενεργειακές ανάγκες ολόκληρων νομών.
Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για τις ποσότητες νερού που θα απαιτούνται για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων, δεδομένου ότι τα μεγάλα Κέντρα Δεδομένων ενδέχεται να έχουν σημαντικές ανάγκες ψύξης, ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιούν.
Για μια περιοχή με έντονο αγροτικό χαρακτήρα, όπως η ευρύτερη ζώνη της Κωπαΐδας, η διαχείριση των υδατικών πόρων αποτελεί ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα, καθώς συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα της γεωργικής παραγωγής.
Η βουλευτής ζητά σαφείς απαντήσεις για τα τεχνικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά της επένδυσης, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να προχωρά ο σχεδιασμός ενός τόσο μεγάλου έργου χωρίς να έχουν αποσαφηνιστεί οι επιπτώσεις του στην περιοχή.
Εμπόδιο η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας
Ιδιαίτερη διάσταση στην υπόθεση δίνει το ιδιοκτησιακό και χωροταξικό καθεστώς της έκτασης στην οποία σχεδιάζεται η εγκατάσταση.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Γιώτα Πούλου, η επένδυση απορρίφθηκε αρχικά από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, καθώς η προτεινόμενη χωροθέτηση κρίθηκε ότι προσκρούει στο καθεστώς προστασίας της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη σύγκρουση που μπορεί να προκύψει ανάμεσα στην ανάπτυξη νέων τεχνολογικών υποδομών και στη διατήρηση εκτάσεων που αποτελούν βασικό παραγωγικό πόρο για την τοπική οικονομία.
Η ανεξάρτητη βουλευτής συνδέει το συγκεκριμένο ζήτημα με την ήδη εκτεταμένη εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάρκων στη Βοιωτία και ιδιαίτερα στην Κωπαΐδα, υποστηρίζοντας ότι η συνεχής δέσμευση αγροτικών εκτάσεων περιορίζει τις δυνατότητες του πρωτογενούς τομέα.
«Χωρίς ενημέρωση Δήμος και Περιφέρεια»
Ένα ακόμη σημείο της παρέμβασης αφορά την ενημέρωση των θεσμικών φορέων της περιοχής.
Η κ. Πούλου υποστηρίζει ότι τόσο ο Δήμος Ορχομενού όσο και η Περιφέρεια δεν έχουν λάβει επίσημη θεσμική ενημέρωση για το επενδυτικό σχέδιο και πληροφορούνται τις εξελίξεις κυρίως από δημοσιεύματα.
Η ίδια θεωρεί ότι η απουσία οργανωμένης διαβούλευσης δημιουργεί σοβαρό έλλειμμα στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για εγκαταστάσεις με σημαντικό αποτύπωμα στη χρήση γης, την κατανάλωση ενέργειας και τη διαχείριση φυσικών πόρων.
Στο πλαίσιο της Επίκαιρης Ερώτησής της, ζήτησε από την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει εάν εξετάζεται η υπαγωγή του έργου σε καθεστώς Στρατηγικής Επένδυσης, γεγονός που, κατά την ίδια, εγείρει ερωτήματα για τον τρόπο αντιμετώπισης των χωροταξικών εμποδίων.
Όπως αναφέρει, ο αρμόδιος υφυπουργός δεν έδωσε συγκεκριμένες απαντήσεις για τα βασικά χαρακτηριστικά της επένδυσης και παρέπεμψε στο υπουργείο Ανάπτυξης.
«Η Βοιωτία έχει εξαντλήσει τη φέρουσα ικανότητά της»
Η Γιώτα Πούλου τοποθετεί την υπόθεση του Κάστρου στο ευρύτερο πλαίσιο της χωροθέτησης μεγάλων ενεργειακών και τεχνολογικών εγκαταστάσεων στη Βοιωτία.
Κατά την εκτίμησή της, η περιοχή έχει ήδη δεχθεί σημαντική επιβάρυνση από τη συγκέντρωση μεγάλων φωτοβολταϊκών πάρκων, με αποτέλεσμα να τίθεται πλέον ζήτημα ορίων στην περαιτέρω αξιοποίηση της αγροτικής γης για άλλες χρήσεις.
Η βουλευτής υπογραμμίζει ότι η ανάπτυξη των Κέντρων Δεδομένων δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς συνολικό εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό και χωρίς να συνεκτιμώνται οι πραγματικές δυνατότητες κάθε περιοχής.
Για τον λόγο αυτό ζητά ρητή κυβερνητική δέσμευση ότι καμία επένδυση στο Κάστρο δεν θα προχωρήσει χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με την τοπική κοινωνία.
Ανοιχτό το ζήτημα της επένδυσης
Η υπόθεση του σχεδιαζόμενου data center φέρνει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ερώτημα για τη Βοιωτία: πώς μπορούν να συνυπάρξουν οι νέες επενδύσεις στην ψηφιακή οικονομία με την προστασία της αγροτικής παραγωγής και των φυσικών πόρων;
Τα Κέντρα Δεδομένων αποτελούν βασικές υποδομές για την ανάπτυξη των ψηφιακών υπηρεσιών και της τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, η εγκατάσταση μονάδων τόσο μεγάλης κλίμακας προϋποθέτει σαφείς κανόνες χωροθέτησης, τεκμηριωμένη περιβαλλοντική αξιολόγηση και διαφάνεια ως προς τις απαιτήσεις λειτουργίας τους.
Στην περίπτωση του Κάστρου, τα ερωτήματα που θέτει η Γιώτα Πούλου παραμένουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στις διευκρινίσεις που θα δοθούν από τα αρμόδια υπουργεία.
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο η τύχη μιας μεγάλης επένδυσης, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο θα διαμορφωθεί το παραγωγικό και περιβαλλοντικό μέλλον της Βοιωτίας, με τη συμμετοχή των τοπικών φορέων και των κατοίκων στις αποφάσεις που τους αφορούν.