Με τη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής Κατοχής να βρίσκεται στο επίκεντρο, πραγματοποιήθηκαν στον Πολύλακκο Βοΐου οι επετειακές εκδηλώσεις προς τιμήν των κατοίκων που έχασαν τη ζωή τους την περίοδο 1941-1944.
Στις εκδηλώσεις έδωσε το «παρών» ο δήμαρχος Διστόμου–Αράχωβας–Αντίκυρας Ιωάννης Σταθάς, εκπροσωπώντας έναν τόπο που έχει συνδέσει ανεξίτηλα τη δική του ιστορία με τα εγκλήματα της γερμανικής Κατοχής.
Ο κ. Σταθάς κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο Πεσόντων, αποτίοντας φόρο τιμής στους 30 Πολυλακκιώτες που έχασαν τη ζωή τους στα χρόνια της Κατοχής.
Η επίσημη αναγνώριση του Πολυλάκκου
Οι φετινές εκδηλώσεις αποκτούν ιδιαίτερο συμβολισμό μετά την επίσημη αναγνώριση του Πολυλάκκου ως Μαρτυρικού Χωριού.
Με το Προεδρικό Διάταγμα 71/2025, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 146/Α/8-8-2025, η Τοπική Κοινότητα Πολυλάκκου εντάχθηκε επίσημα στους μαρτυρικούς τόπους της χώρας που υπέστησαν μεγάλες ανθρώπινες απώλειες και καταστροφές κατά την περίοδο 1941-1944.
Η απόφαση αποτέλεσε την κατάληξη μιας πολυετούς προσπάθειας για την επίσημη αναγνώριση της ιστορικής δοκιμασίας του χωριού και των θυσιών των κατοίκων του.
Οι εκτελέσεις του 1943
Ο Πολύλακκος βρέθηκε δύο φορές μέσα στο 1943 αντιμέτωπος με τη βία των γερμανικών κατοχικών δυνάμεων.
Στις 20 Αυγούστου εκτελέστηκαν δέκα κάτοικοι του χωριού, ενώ δύο μήνες αργότερα, στις 20 Οκτωβρίου, ακολούθησε νέα ομαδική εκτέλεση έξι κατοίκων.
Συνολικά, κατά τη διάρκεια του 1943 εκτελέστηκαν 20 άνθρωποι από τον Πολύλακκο, ενώ ο συνολικός αριθμός των θυμάτων του χωριού κατά την κατοχική περίοδο έφθασε τους 30.
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται οικογένειες και ανθρώπινες ιστορίες που σημάδεψαν για δεκαετίες τη συλλογική μνήμη της τοπικής κοινωνίας.
Ο κοινός δεσμός των μαρτυρικών τόπων
Στον χαιρετισμό του, ο Ιωάννης Σταθάς στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της επίσημης αναγνώρισης του Πολυλάκκου, επισημαίνοντας ότι η ένταξή του στον χάρτη των Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών συμβάλλει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στην τεκμηρίωση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Η παρουσία του δημάρχου Διστόμου στις εκδηλώσεις είχε παράλληλα έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Δίστομο και Πολύλακκος, όπως και δεκάδες άλλοι μαρτυρικοί τόποι της Ελλάδας, συνδέονται μέσα από μια κοινή ιστορική εμπειρία και την προσπάθεια να παραμείνει ζωντανή η μνήμη των θυμάτων.
Για τον κ. Σταθά, η διατήρηση αυτής της μνήμης δεν περιορίζεται στις επετειακές τελετές. Αποτελεί, όπως υπογράμμισε, υποχρέωση απέναντι στην ιστορική αλήθεια και στις γενιές που ακολουθούν.
Μήνυμα για δικαιοσύνη και ιστορική μνήμη
Ο δήμαρχος Διστόμου–Αράχωβας–Αντίκυρας έκλεισε την παρουσία του στον Πολύλακκο με μήνυμα προς τον δήμαρχο Βοΐου Χρήστο Ζευκλή, επαναφέροντας το ζήτημα της λογοδοσίας για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
«Όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσοι διέπραξαν εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας πρέπει να πληρώσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ένα μήνυμα που, προερχόμενο από τον δήμαρχο του μαρτυρικού Διστόμου, αποκτά ιδιαίτερο ιστορικό βάρος και συνδέει δύο διαφορετικούς τόπους μέσα από ένα κοινό αίτημα: να μη σβήσει η μνήμη, να παραμείνει καταγεγραμμένη η ιστορική αλήθεια και οι θυσίες των ανθρώπων της Κατοχής να μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.