Την ανάγκη ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης για τη Βοιωτία αναδεικνύει ο Λάμπρος Σκαρλάς, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων που, όπως επισημαίνει, κρατούν την περιοχή μακριά από τις πραγματικές δυνατότητές της.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η Βοιωτία διαθέτει όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα για να πρωταγωνιστήσει αναπτυξιακά: ισχυρή βιομηχανική δραστηριότητα στα Οινόφυτα και το Σχηματάρι, σημαντική ενεργειακή παραγωγή μέσω ανανεώσιμων πηγών και έναν από τους πιο παραγωγικούς αγροτικούς κάμπους της χώρας στην Κωπαΐδα.
Ωστόσο, όπως τονίζει, αυτοί οι τρεις βασικοί πυλώνες λειτουργούν αποσπασματικά και χωρίς στρατηγικό συντονισμό, δημιουργώντας συγκρούσεις αντί για συνέργειες. Μέσα από τρεις κεντρικές προτάσεις, ο Λάμπρος Σκαρλάς επιχειρεί να περιγράψει έναν ρεαλιστικό δρόμο για την ανασυγκρότηση της περιοχής, δίνοντας έμφαση στη διαφάνεια, τον χωροταξικό σχεδιασμό και την ενεργειακή ανταποδοτικότητα προς τις τοπικές κοινωνίες.
Ακολουθεί το πλήρες άρθρο του:
Η Βοιωτία δεν υποφέρει από έλλειψη πόρων, αλλά από «θεσμική ασφυξία». Έχει βιομηχανία (Οινόφυτα-Σχηματάρι), έχει ενέργεια (αιολικά/φωτοβολταϊκά), έχει πρωτογενή παραγωγή (Κωπαΐδα), αλλά αυτά τα τρία λειτουργούν σαν ξένα σώματα που συγκρούονται αντί να συνεργάζονται.
Ας δούμε λίγο πιο βαθιά πώς αυτά τα 3 ρεαλιστικά μέτρα θα μπορούσαν να «ξεκλειδώσουν» την περιοχή:
1. Ενιαίος Φορέας Κωπαΐδας: Από το «Τσιφλίκι» στη Διαχείριση
Η Κωπαΐδα σήμερα είναι ένας οργανισμός-φάντασμα που παλεύει με χρέη, παρωχημένες υποδομές και κατακερματισμένη ευθύνη μεταξύ Περιφέρειας και Δήμων.
- Η κίνηση ματ: Ο φορέας πρέπει να λειτουργεί ως Ανώνυμη Εταιρεία Δημοσίου Συμφέροντος με τεχνοκρατική διοίκηση.
- Η ψηφιακή παράμετρος: Όταν λεμε «ψηφιακή παρακολούθηση», εννοούμε αισθητήρες υγρασίας στο έδαφος και έξυπνες βάνες. Αν ο αγρότης στον Ορχομενό ή την Αλίαρτο ξέρει ότι η στάθμη στην Υλίκη ή τον Μόρνο επιτρέπει πότισμα συγκεκριμένες ώρες, σταματά η σπατάλη και οι καυγάδες πάνω από τα κανάλια.
2. Χωροταξικό: Το τέλος της «Άγριας Δύσης»
Στη Βοιωτία σήμερα, μπορείς να δεις ένα φωτοβολταϊκό πάρκο να «πνίγει» μια έκταση που θα μπορούσε να παράγει πιστοποιημένο βαμβάκι ή κρεμμύδι.
- Ζώνες Αποκλεισμού: Πρέπει να οριστεί ρητά ότι η γη υψηλής παραγωγικότητας είναι κόκκινη ζώνη για ΑΠΕ.
- Βιομηχανική Συμβίωση: Η βιομηχανική ζώνη πρέπει να οριοθετηθεί ώστε να μην επεκτείνεται άναρχα προς τον οικιστικό ιστό, διασφαλίζοντας ότι οι υποδομές (δρόμοι, δίκτυα) θα εξυπηρετούν τις εταιρείες χωρίς να επιβαρύνουν τους πολίτες.
3. Ενεργειακή Δημοκρατία: Το «Αντάλλαγμα»
Η Βοιωτία σηκώνει ένα τεράστιο βάρος του ενεργειακού μείγματος της χώρας (ειδικά σε αιολικά). Η αίσθηση των κατοίκων είναι ότι «βλέπουν τις ανεμογεννήτριες, αλλά πληρώνουν το ίδιο ρεύμα».
- Ενεργειακές Κοινότητες: Ο Δήμος Θηβαίων ή Λιβαδειάς θα έπρεπε να έχει το δικό του πάρκο που θα καλύπτει το 100% του οδοφωτισμού και των αντλιοστασίων, μειώνοντας τα δημοτικά τέλη.
- Net-Metering για τον αγρότη: Σύνδεση της παραγωγής ενέργειας με το κόστος του νερού (το μεγαλύτερο έξοδο στην Κωπαΐδα).
Το Πραγματικό «Αγκάθι»
Το πρόβλημα είναι πολιτικό.
- Ποιος χάνει; Οι μεσάζοντες, οι τοπικοί «παράγοντες» που ζουν από την αδιαφάνεια των επιδοτήσεων και όσοι επωφελούνται από το χάος των δικαιοδοσιών.
- Η λύση: Απαιτείται μια «πολιτική γενναιότητα» από την Περιφέρεια και το Κεντρικό Κράτος να επιβάλουν έναν κανόνα για όλους, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει σύγκρουση με τοπικά ψηφοθηρικά συμφέροντα.
Συμπέρασμα: Αν η Βοιωτία καταφέρει να συνδέσει τον κάμπο της με την ενέργεια που παράγει και τη βιομηχανία της, δεν θα είναι απλώς ένας νομός δίπλα στην Αθήνα, αλλά η οικονομική «ατμομηχανή» της Στερεάς Ελλάδας.
Είναι ίσως η μόνη περιοχή στην Ελλάδα που έχει ταυτόχρονα και τους τρεις αυτούς πυλώνες σε τόσο μικρή απόσταση. Η οργάνωσή τους είναι ο μόνος δρόμος.