Επιμέλεια κειμένου Αρχιμ. Αλέξιος Σαμαρτζής
Η εορτή των Θεοφανείων στην Ορθοδοξία επικράτησε να λέγεται και «ημέρα των Φώτων». Και αυτό, διότι ο Χριστός καλείται «Φως το αληθινόν», που φωτίζει «πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον»(Ιω. 1,9).
Το φως είναι η ταυτότητα του Χριστού. Εκείνος είναι ο ήλιος της δικαιοσύνης, που ήλθε στον κόσμο για να διαλύσει τα σκοτάδια της αγνωσίας, να εξαφανίσει τον ζόφο του μίσους, να εξολοθρεύσει την καταχνιά της κακίας. Ήλθε για να φέρει στον κόσμο και στις ανθρώπινες καρδιές την αγάπη και την ειρήνη. Γι ́ αυτό και δικαίως διεκήρυξε για τον Εαυτό Του: «Εγώ είμαι το φως. Όποιος με ακολουθήσει δε θα περπατήσει ποτέ ξανά στο σκοτάδι, αλλά θα αποκτήσει το φως της ζωής». Εφόσον πιστεύουμε ότι ο Χριστός είναι το φως του κόσμου και η Εκκλησία, που είναι το Σώμα Του, η συνέχεια και έκφρασή Του στους αιώνες, είναι εξίσου φως. Είναι ο χώρος μέσα στον οποίο βιώνεται ο φωτισμός του Χριστού, όχι χαριστικά και μαγικά, αλλά συνειδητά και οντολογικά. Βιώνεται με την μετοχή των Ιερών Μυστηρίων με τα οποία «ξαναγεννιόμαστε, μορφοποιούμαστε και συναπτόμαστε υπερφυώς με το Σωτήρα. Βιώνεται με την μετοχή στην Ορθόδοξη πνευματικότητα, στη ζωή της προσευχής, της αγάπης και του ελέους, της μετανοίας και της αγιότητας, η οποία δε μπορεί να νοηθεί μακριά και έξω από το φως του Χριστού.
Στη σκληρή καθημερινότητα αποτυπώνεται ότι ο σύγχρονος άνθρωπος εγκλωβίζεται στο πνευματικό σκοτάδι. Η επιλογή της άρνησης του φωτός που σκορπίζει ο Χριστός έχει οδυνηρά αποτελέσματα στη ζωή του κόσμου. Σήμερα ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας βιώνει την τραγικότητα της φτώχειας και της ανέχειας, του πολέμου και της ανασφάλειας, αποτέλεσμα της απάνθρωπης πολιτικής των ισχυρών της γης, που είναι βουτηγμένοι στα σκοτάδια της ιδιοτέλειας και του παγερού συμφέροντος. Σήμερα η πατρίδα μας βιώνει πολλές μορφές κρίσεων που έχουν κοινό παρονομαστή την πνευματική και ηθική κρίση, αποτέλεσμα της πνευματικής χαλάρωσης, του εκμαυλισμού των συνειδήσεων, της αρρωστημένης νοοτροπίας του εύκολου πλουτισμού και της έλλειψης αλληλεγγύης.
«Αιώνας των φώτων» ονομάσθηκε η εποχή μας εξ αιτίας των επιστημονικών κατακτήσεων. Τι τραγική ειρωνεία! Έξω φως και μέσα στην ψυχή του σύγχρονου ανθρώπου πλανιέται τόσο συχνά η σκιά του φόβου και του θανάτου. Δεν αρκούν τα ψυχρά λαμπιόνια της επιστήμης. Χρειάζεται ο ζωογόνος πνευματικός Ήλιος της Δικαιοσύνης, ο Χριστός. Αυτός μόνο μπορεί να διαλύσει τους πάγους του μίσους, που απλώνονται στη γη μας. Αυτός μόνο μπορεί να καθαρίσει το θολωμένο μυαλό μας. Να θερμάνει τις καρδιές μας, να τις ζωογονήσει, να τις αναγεννήσει. Μόνο κάτω από την ακτινοβολία Του μπορεί να ανθίσει, να καρποφορήσει μια ζωή ποιότητας.
Ας προσεγγίσουμε, λοιπόν, την μεγάλη αυτή εορτή των Θεοφανείων με πνεύμα ταπείνωσης, ώστε να μπορέσουμε ως «τέκνα φωτός» να εγκολπωθούμε το Φως που ακτινοβολεί ο ίδιος ο Χριστός και να το εκδηλώνουμε με όσο το δυνατόν περισσότερες αποχρώσεις :
Φως ειρήνης, με τον εαυτό μας, το περιβάλλον μας και ολόκληρο τον κόσμο,
Φως αλήθειας, για την κατανόηση της βαθύτερης αιτίας της διαφθοράς και της πολύμορφης κρίσεως,
Φως δικαιοσύνης, στους κοινωνικούς αγώνες σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο,
Φως δημιουργικής πνοής, που ενθαρρύνει την πρωτότυπη σκέψη, τις επιστήμες, τις τέχνες, τον πολιτισμό,
Φως ελπίδας, που ενδυναμώνει την αλληλεγγύη όλων των λαών για τη διάσωση του πλανήτη,
Φως αγάπης, έμπρακτης, με ανιδιοτέλεια και ειλικρίνεια προς κάθε άνθρωπο,
Φως πίστεως ανέσπερο, που οδηγεί στην τελική υπέρβαση της αμαρτίας, της φθοράς και του θανάτου, με τη δύναμη του Σταυρού και της Αναστάσεως του Χριστού.
«Ην το φως το αληθινόν, ο φωτίζει πάντα άνθρωπον, ερχόμενον εις τον κόσμον».
Ας ανοίξουν διάπλατα οι καρδιές μας, κατά τις γιορτινές αυτές ημέρες, για να διεισδύσει στα βάθη του είναι μας ο Υιός και Λόγος του Θεού, το «Φως το αληθινόν». Να φωτίσει τις σκέψεις μας, τις αποφάσεις μας και τις ενέργειές μας, για να ζωογονεί την ύπαρξή μας. Ας ευχηθούμε να στηρίζει και να ενισχύει τη ζωή των αγαπημένων μας και όλων των ανθρώπων. Και ας δεηθούμε το Φως του Χριστού να κατευθύνει την πορεία του κόσμου.
Χρόνια πολλά, ευλογημένα και φωτισμένα!