Του Κ. Α. Μοράρου
Ο Νίκος Κελερμενος, ήταν ιατρός – καρδιολόγος, καταγόταν, ζούσε και εργαζόταν στη Λιβαδειά. Πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και Διδάκτωρ του ιδίου Πανεπιστημίου από το 1985. Ειδικεύτηκε στην Καρδιολογία και μετεκπαιδεύτηκε στα Πανεπιστήμια Harvard της Βοστόνης και Washington του Saint Louis. Εργάσθηκε στην Καρδιολογική Κλινική και στο Αιμοδυναμικό τμήμα του 1ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Αθηνών επί 6,5 έτη. Μετά διατηρούσε ιατρείο στην Λειβαδιά.
Εκτός από την επαγγελματική του ιδιότητα ασχολήθηκε και με διάφορα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα, ενώ ήταν μέλος και της κίνησης «Άρδην» Βοιωτίας. Υπήρξε μέλος του συνδυασμού “Αλλάζουμε Σελίδα” του Δημήτρη Καραμάνη ο οποίος τον αποχαιρετά αναφέροντας: «Το αποτύπωμα των σπουδαίων ανθρώπων δεν το σβήνει ούτε ο χρόνος ούτε ο θάνατος. Θα είσαι πάντα στη μνήμη και στις καρδιές μας φίλε, συνοδοιπόρε και ευπατρίδη Νίκο Κελέρμενε. Η σοφία και οι γνώσεις σου θα είναι οδηγός μας. Καλό ταξίδι στην αγκαλιά του Θεού που τόσο βαθιά πίστευες και αγαπούσες.»
Ο Ν. Κελέρμενος εντρυφούσε στην ιατρική έρευνα, δημοσίευε επιστημονικά άρθρα και μετέφραζε ιατρικά βιβλία, έγραφε δοκίμια και ποίηση. Ήταν ένας σημαντικός διανοητής, με ευρύ κύκλο γνωριμιών στους σοβαρούς διανοούμενους και καλλιτέχνες. Επιστήθιος φίλος και κουμπάρος του Σωτήρη Σόρογκα, δεινός συζητητής που πάντα κερδισμένος ήσουν όταν τύχαινε να τον ακούς. Έπαιζε μπουζούκι και ήταν θεωρητικός και βαθύς γνώστης της λαϊκής μουσικής, συνεργάτης του Γιώργου Κοντογιάννη.
Δυό πολύ σημαντικά βιβλία που μετάφρασε θα τα παρουσιάσουμε σύντομα.
Το πρώτο είναι της Νάντια Μαρία Ελ Σέιχ με τίτλο «Το Βυζάντιο όπως το είδαν οι Άραβες», Επιμέλεια – Μετάφραση – Παραρτήματα: Νίκος Κελέρμενος, σελ. 345, Εναλλακτικές Εκδόσεις
«Το Βυζάντιο όπως το είδαν οι Άραβες» αποτελεί την πρώτη μονογραφία που ασχολείται ειδικά με το θέμα των σχέσεων Αράβων και Βυζαντινών. Το βιβλίο διερευνά την εικόνα του Βυζαντίου που συναντάτε σε ένα ευρύ φάσμα Α. πρωτογενών πηγών – θρησκευτικά κείμενα: Κοράνιο, ερμηνεία του Κορανίου (ταφσίρ), βιογραφία του Προφήτη (Σίρα), συλλογές κανόνων με προφητικές παραδόσεις, ιστορικές επιτομές, έργα αραβικής χρονογραφίας, γεωγραφικά πονήματα, λεξικά, βιογραφίες, κοσμογραφίες, και πολεμικού ύφους πολιτικο-θρησκευτικά γραπτά, τα οποία χρονολογούνται από την εμφάνιση του Iσλάμ τον Ζ΄ αιώνα μέχρι την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1453 μ.Χ., και Β. σε ένα πλήθος δευτερογενών πηγών που σχετίζονται με το θέμα. Η Ελ Σέιχ προσεγγίζει κριτικά τον τρόπο που εξελίχθηκε η αραβοϊσλαμική άποψη για το Βυζάντιο μέσω πολέμων, επαφών και ανταλλαγών, στο πέρασμα τόσων αιώνων.
Σε μία εποχή που έχει παρατηρηθεί έκρηξη στον τομέα της έρευνας για τον “άλλο” και τις σχέσεις Αράβων-Βυζαντινών, η μονογραφία της Νάντια Μαρία Ελ Σέιχ είναι πολύ επίκαιρη και ευπρόσδεκτη. Παρότι το θέμα του “άλλου” στην ιστορία των σχέσεων Αράβων-Βυζαντινών απασχόλησε, σποραδικώς και διαλειπόντως, και άλλους και την ίδια, με την δημοσίευση του βιβλίου, αντιμετωπίσθηκε πανοραμικά, από την εμφάνιση του Ισλάμ τον Ζ΄ αι. μέχρι την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως το 1453· μάλιστα το θέμα επεξεργάσθηκε μία πραγματική Βυζαντινολόγος-Αραβολόγος, εξ ου και ο επαγγελματισμός που διαπνέει το έργο. Η συγγραφέας διεξήλθε το εκτενέστατο σώμα της Αραβικής γραμματείας για το θέμα “του άλλου”, του Βυζαντίου, του αιώνιου εχθρού με τον οποίο πολέμησε το Ισλάμ οκτώ εκατονταετίες. Το συμπέρασμα αυτών των προσπαθειών είναι μία εικόνα του Βυζαντίου που δεν αντικατοπτρίζει ακριβώς μία Πραγματικότητα αλλά μάλλον μία Αναπαράσταση. Ήταν το αποτέλεσμα της αλληλεπιδράσεως των τεσσάρων αντιλήψεων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση αυτού του πολιτιστικού θέματος, δηλαδή την αυτοθεώρηση του Ισλάμ και την πρόσληψή της από τον άλλο (το Βυζάντιο) και την αυτοθεώρηση του Βυζαντίου και την εννόησή του από τον άλλο (το Ισλάμ). Πιο συγκεκριμένα ετούτη η εικόνα φάνηκε να είναι περίπλοκη, αμφίσημη και μη-μονολιθική. Το έργο της Νάντια Ελ Σέιχ θα είναι για καιρό το πρότυπο έργο για την Απεικόνιση του Βυζαντίου στον αραβοϊσλαμικό καθρέπτη.
«Προς διευκόλυνση και εξοικείωση του ευρύτερου αναγνωστικού κοινού με την πληθώρα όρων, ονομάτων και πραγμάτων που υπάρχουν στο βιβλίο, ο μεταφραστής Ν. Κελέρμενος, προσέθεσε βοηθήματα, στο τέλος του βιβλίου: Γλωσσάριο όρων – Ευρετήριο Μουσουλμάνων Συγγραφέων, Ηγετών και Αξιωματούχων – Ευρετήριο Βυζαντινών Ηγετών, Αξιωματούχων και Συγγραφέων – Κατάλογο γεωγραφικών δεδομένων. Επίσης, πληροφορίες βασικών εννοιών για το Ισλάμ και τους Μουσουλμάνους – Κατάλογο των τριών κυρίων Χαλιφικών δυναστειών, και σημαντικών (για τους Μουσουλμάνους) μαχών – Πληροφορίες για άλλες Μουσουλμανικές δυναστείες και ομάδες, και τέλος τις πρωτογενείς πηγές της συγγραφέως μεταφρασμένες στα ελληνικά».
Η Νάντια Μαρία Ελ Σέιχ έλαβε το διδακτορικό της από το Πανεπιστήμιο Harvard το έτος 1992. Είναι Καθηγήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αμερικανικού Πανεπιστημίου της Βηρυτού (A.U.B.). Έχει συμβάλει με άρθρα της σε αρκετά περιοδικά και βιβλία.
Το δεύτερο βιβλίο που μετέφρασε ο Νίκος Κελέρμενος έχει τίτλο «Η Γέννησις του Νοσοκομείου στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία» και συγγραφέας είναι ο Timothy S. Miller. Είναι έκδοση της Ι. Μητροπόλεως Θηβών και Λεβαδείας και του The Johns Hopkins University Press , σελ. 366.
Βιβλίο που απευθύνεται σε ειδικούς και το ευρύ κοινό. Ένα πολύ σημαντικό βιβλίο το οποίο θα συμβουλεύονται οι φοιτητές και οι επιστήμονες για ποικίλα θέματα, όπως: ιστορίας, θεολογίας, κοινωνικών επιστημών, βιολογίας, μεθοδολογίας της επιστήμης, νοσηλευτικής, ιατρικής… Το σίγουρο είναι ότι θα εγείρει αντιρρήσεις και θα δημιουργεί ένα από παλιά οφειλόμενο ενδιαφέρον για την περίθαλψη και την ιατρική τέχνη ενός εκ των μεγαλύτερων πολιτισμών του κόσμου, του Βυζαντινού. Οι ιστορικοί της ιατρικής, παραδοσιακά υποστήριζαν ότι τα σύγχρονα νοσοκομεία εμφανίσθηκαν κατά το δεύτερο μισό του ΙΘ΄αιώνα. Σύμφωνα με πολλούς επιστήμονες, τα νοσοκομεία της προβιομηχανικής εποχής υπήρξαν κυρίως καταφύγια των πτωχών αρρώστων, προσέφεραν δε ελάχιστη ή ουδεμία ιατρική φροντίδα στους ασθενείς. Ο Miller αμφισβητώντας αυτήν την άποψη σε μία συστηματική έρευνα για τα νοσοκομεία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ιχνηλατεί την γέννηση και την ανάπτυξη των Βυζαντινών “Ξενώνων” ή Νοσοκομείων, από την ανάδυσή τους στον Δ΄ αιώνα έως την παρακμή τους τον ΙΕ΄ αιώνα, ακριβώς πριν την κατάκτηση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Τούρκους. Συμπεραίνει ότι αυτά τα εκλεπτυσμένα ιατρικά ιδρύματα είναι οι αληθινοί πρόγονοι των συγχρόνων νοσοκομείων. Στην νέα εισαγωγή της παρούσης έκδοσης ο Miller παρουσιάζει την αύξηση των γνώσεων επί του αντικειμένου, τα τελευταία έτη.
Ο Timothy S. Miller γεννήθηκε το 1945 στην Νέα Ορλεάνη με σπουδές στην Ιστορία και την Φιλοσοφία. Δίδαξε στο Salisbury (Maryland) University από το 1985 – 2003. Βιβλία σχετικά με το θέμα έγραψε και τα εξής:«The Birth of the Hospital in the Byzantine Empire», «The Orphans of Byzantium: Child Welfare in the Christian Empire». Το 40ήμερο Μνημόσυνό του θα γίνει στην Λειβαδιά Κυριακή 9 Ιουλίου.