Ένας διαφορετικός Γιώργος Σεφέρης, παιχνιδιάρης, απρόβλεπτος και γεμάτος χιούμορ, βγαίνει από τις σελίδες των ποιημάτων του και ανεβαίνει στη σκηνή μέσα από κούκλες, φιγούρες θεάτρου σκιών, μουσική και εικόνες.
Η παράσταση «Στο άλλο της χέρι κρατούσε ένα αστέρι», βασισμένη στα «Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά» του Σεφέρη, επιχειρεί να συστήσει στο κοινό μια λιγότερο γνωστή πλευρά του μεγάλου Έλληνα ποιητή. Μακριά από την αυστηρότητα με την οποία συχνά αντιμετωπίζεται η ποίησή του, εδώ κυριαρχούν το παράλογο, η έκπληξη και το παιδικό παιχνίδι.
Αφετηρία αποτελούν τα πεντάστιχα ποιήματα που έγραψε ο Σεφέρης ακολουθώντας το πρότυπο των λίμερικ. Σύντομες ιστορίες, παράξενοι χαρακτήρες και απίθανες καταστάσεις συνθέτουν έναν κόσμο στον οποίο όλα μπορούν να συμβούν – και μάλιστα χωρίς να χρειάζεται να εξηγηθούν.
Από τη Σάμο μέχρι το Πεκίνο και τον Γάγγη
«Ήτανε μια κοπέλα απ’ τη Σάμο / που έχωσε το δεξί της στην άμμο / και με τ’ άλλο το χέρι / εκρατούσε ένα αστέρι / ετούτη η κοπέλα απ’ τη Σάμο».
Με αυτή τη χαρακτηριστική παιγνιώδη διάθεση, ο θεατής καλείται να ακολουθήσει ένα ιδιόμορφο ταξίδι χωρίς γεωγραφικά –και κυρίως χωρίς φαντασιακά– σύνορα.
Οι μικρές αυτοτελείς ιστορίες μεταφέρουν τη δράση από τη Σάμο στο Πεκίνο και από την Προύσα στο Κονγκό, τη Βραζιλία και τις όχθες του Γάγγη. Κάθε τόπος αποκτά το δικό του ηχητικό αποτύπωμα μέσα από ειδικά επεξεργασμένες ηχογραφήσεις, που λειτουργούν ως ένας ακόμη αφηγητής της παράστασης.
Οι αλλόκοτοι πρωταγωνιστές των ποιημάτων ζωντανεύουν σε ένα μουσικό κουκλοθεατρικό βαριετέ, όπου οι συμβάσεις του πραγματικού κόσμου ανατρέπονται και η φαντασία αναλαμβάνει να ορίσει τους κανόνες.
Ένας μπερντές που αλλάζει μορφή
Στον πυρήνα της σκηνικής δράσης βρίσκεται ένας πρωτότυπος αναδιπλούμενος μπερντές. Πίσω, μπροστά και γύρω από αυτόν εμφανίζονται φιγούρες θεάτρου σκιών, δισδιάστατες κούκλες διαφορετικών μεγεθών και μάσκες.
Η κίνηση, οι φωτισμοί και οι συνεχείς μεταμορφώσεις δημιουργούν έναν σκηνικό μικρόκοσμο που ακολουθεί το υπερρεαλιστικό πνεύμα των ποιημάτων.
Τη σύλληψη της παράστασης υπογράφει η Ειρήνη Μάστορα, τη σκηνοθεσία ο Άρης Μπαλής και τη συγγραφή ο ποιητής Θωμάς Τσαλαπάτης. Τον σχεδιασμό των φιγούρων, των κουκλών και της αφίσας έχει αναλάβει ο Σπύρος Αγγελόπουλος, ενώ το σκηνικό κατασκεύασε ο Γιάννης Τσιούτας.
Τις φιγούρες και τις κούκλες εμψυχώνουν η Κική Μαλτσάκη και η Ειρήνη Μάστορα.
Το κοντραμπάσο γίνεται μέρος της ιστορίας
Ξεχωριστή θέση στην παράσταση έχει η ζωντανή μουσική. Ένα κοντραμπάσο βρίσκεται επί σκηνής, όχι απλώς ως συνοδευτικό όργανο, αλλά ως ενεργό κομμάτι της αφήγησης.
Σχολιάζει όσα συμβαίνουν, παρεμβαίνει, «διακόπτει» τους ήρωες και οδηγεί τη δράση σε νέες κατευθύνσεις. Τη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Μιχάλης Καλκάνης, ο οποίος βρίσκεται και επί σκηνής.
Έτσι, θέατρο σκιών, κουκλοθέατρο, ποίηση και μουσική δεν λειτουργούν ως ξεχωριστά στοιχεία, αλλά ενώνονται σε ένα ενιαίο παιχνίδι εικόνων και ήχων.
Η ποίηση χωρίς το βάρος του σχολικού βιβλίου
Η επιλογή των συγκεκριμένων κειμένων αναδεικνύει και μια διαφορετική δυνατότητα προσέγγισης της ποίησης από τα παιδιά. Ο Σεφέρης δεν παρουσιάζεται ως ένα μακρινό πρόσωπο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, αλλά ως δημιουργός που παίζει με τις λέξεις, τις ομοιοκαταληξίες και το απροσδόκητο.
Τα λίμερικ βασίζονται ακριβώς σε αυτή την ελευθερία: το παράλογο γίνεται απολύτως φυσιολογικό και οι πιο απίθανες συναντήσεις μπορούν να χωρέσουν μέσα σε πέντε στίχους.
Η παράσταση αξιοποιεί αυτή τη διάθεση για να δημιουργήσει μια πρώτη –ή διαφορετική– συνάντηση των παιδιών με τον ποιητικό λόγο, χωρίς να απευθύνεται αποκλειστικά σε αυτά. Το χιούμορ και οι πολλαπλές αναφορές της δίνουν στην παραγωγή έναν χαρακτήρα που μπορεί να λειτουργήσει και για το ενήλικο κοινό.
Δωρεάν για το κοινό – Απαραίτητη η προκράτηση
Η παραγωγή είναι της ΜπαGάζια ΑΜΚΕ και η εκδήλωση προσφέρεται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η παράσταση έχει διάρκεια 55 λεπτά και απευθύνεται σε παιδιά από 6 ετών και άνω, καθώς και σε ενήλικες.
Η είσοδος είναι δωρεάν, ωστόσο η προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική.
Με ένα αστέρι στο ένα χέρι και τη φαντασία να καταργεί κάθε λογικό περιορισμό, τα μικρά ποιήματα του Σεφέρη εγκαταλείπουν για λίγο το χαρτί και αποκτούν σώμα, φωνή και μουσική, προσκαλώντας το κοινό σε έναν κόσμο όπου το παράδοξο δεν χρειάζεται εξήγηση – αρκεί να αφεθεί κανείς στο παιχνίδι του.