Οι πολύωρες καθυστερήσεις που βιώνουν όσοι επιχειρούν να ταξιδέψουν από την Αθήνα προς την Περιφέρεια –ή αντίστροφα– δεν είναι πια μια συγκυριακή ταλαιπωρία.
Είναι το ορατό αποτύπωμα ενός κοινωνικού αδιεξόδου που ξεπερνά τα όρια της παραγωγής και αγγίζει την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών.
Τρία συνεχόμενα μπλόκα σε Θήβα, Κάστρο Βοιωτίας, Μπράλο Φθιώτιδας καθώς και ο αποκλεισμός της Αταλάντης, έχουν μετατρέψει έναν συνηθισμένο δρόμο σε δοκιμασία αβέβαιης διάρκειας.
Η αγορά του λαού σε «απεργία»
Το ερώτημα που ακούγεται πλέον έντονα στα χωριά, στους δρόμους, στις ουρές των διοδίων είναι ένα:
«Τι θα απογίνει ο λαός, αν η αγορά του λαού αναγκαστεί σε απεργία;»
Οι παραγωγοί επιμένουν πως δεν θέλουν να στρέψουν την κοινωνία εναντίον τους. Παραμένουν όμως στα σημεία, γιατί –όπως λένε– «η επιβίωση του αγρότη είναι συνθήκη για την επιβίωση όλων».
Τα μπλόκα της Βοιωτίας
Κάστρο: Το νέο κέντρο πίεσης
Το μπλόκο στο Κάστρο Βοιωτίας άλλαξε τον χάρτη. Δεκάδες τρακτέρ από Ορχομενό, Λιβαδειά, Αλίαρτο, Βάγια και Θεσπιές κατέκλυσαν τον κόμβο, αποκλείοντας πλήρως την Εθνική Οδό και στα δύο ρεύματα.
Οι παρακάμψεις μέσω Μαρτίνου, μήκους περίπου 11 χλμ., έχουν επιβαρύνει στενούς αγροτικούς δρόμους που δεν είναι σχεδιασμένοι για τέτοιο κυκλοφοριακό φόρτο.
Οι αγρότες εμφανίστηκαν στο σημείο κρατώντας συμβολικά ένα φέρετρο – «την ταφόπλακα», όπως λένε, του πρωτογενούς τομέα.
Θήβα: Το σταθερό «φράγμα» της εθνικής αρτηρίας
Στη Θήβα, το μπλόκο στο 90ό χλμ. εξακολουθεί να προκαλεί χάος. Οι οδηγοί εκτρέπονται μέσω Ριτσώνας και Αλιάρτου, δημιουργώντας έναν κυκλοφοριακό λαβύρινθο που δοκιμάζει υπομονή, χρόνο και ψυχικές αντοχές.
«Δεν θέλουμε σύγκρουση με την κοινωνία», λένε οι τοπικοί αγροτοσυνδικαλιστές. «Θέλουμε διάλογο με τον πρωθυπουργό».
Η καθημερινότητα των αποκλεισμών
Ένα οδικό σύστημα «στα όριά του»
Οι οδηγοί βιώνουν πλέον μια πρωτόγνωρη κατάσταση.
- Αλλεπάλληλες εισόδους και εξόδους από τον αυτοκινητόδρομο
- Ασαφή σημεία παράκαμψης
- Συνεχής ανασφάλεια για το αν ο δρόμος μπροστά θα είναι ανοιχτός
Στον Μπράλο, στη Θήβα, στο Κάστρο και στην Αταλάντη, οι οδηγοί συχνά διανύουν μόλις 40–50 χλμ. στον αυτοκινητόδρομο. Όλη η υπόλοιπη διαδρομή γίνεται από αγροτικούς δρόμους.
Τι ζητούν οι αγρότες
Τα αιτήματα είναι πλέον καθαρά και κοινά σε όλη τη χώρα:
• Άμεση καταβολή ενισχύσεων – χωρίς καθυστερήσεις
• Εγγυημένες τιμές που καλύπτουν το πραγματικό κόστος παραγωγής
• Αφορολόγητο πετρέλαιο
• Πλαφόν στο αγροτικό ρεύμα
• Ριζική αλλαγή του ΕΛΓΑ, με αποζημίωση 100% για παραγωγή και κεφάλαιο
• Έργα άρδευσης και αντιπλημμυρικής προστασίας που εκκρεμούν εδώ και χρόνια
Οι κτηνοτρόφοι, ειδικά μετά τις επιπτώσεις της ευλογιάς, βρίσκονται σε ακόμη πιο οριακό σημείο: «Χάσαμε τα ζώα μας, την περιουσία μας, την ελπίδα ότι το κράτος ξέρει τι να κάνει», λένε.
Οργή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ
Η υπόθεση που οι αγρότες χαρακτηρίζουν «πολύχρωμο σκάνδαλο» έχει γίνει σύνθημα στα μπλόκα.
Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές, οι περικοπές, η αδιαφάνεια και κυρίως το γεγονός ότι πολλοί αντί για ενίσχυση βρέθηκαν χρεωμένοι, έχουν εξοργίσει τον κόσμο της παραγωγής.
«Όχι μόνο δεν μας πλήρωσαν, αλλά μας πήραν κι από πάνω» λέει παραγωγός.
Μια κινητοποίηση που ωριμάζει
Συνελεύσεις, συντονισμός και κοινή γραμμή
Τα μπλόκα λειτουργούν πλέον σαν κινητές συνελεύσεις:
στις σκηνές, στα καφενεία, στις καρότσες.
Συζητούν, ψηφίζουν, συντονίζονται.
Επιδιώκουν ενιαία φωνή – και φαίνεται ότι το πετυχαίνουν.
Οι αγρότες δηλώνουν ξεκάθαρα:
«Δεν διεκδικούμε πολυτέλειες, διεκδικούμε επιβίωση».
Η άλλη όψη: ο κοινωνικός αυτοματισμός που δεν «πιάνει»
Παρά τις προσπάθειες να δημιουργηθεί αντίθεση πολιτών–αγροτών, η κοινωνία σε μεγάλο βαθμό παραμένει υποστηρικτική ή τουλάχιστον κατανόηση δείχνει.
Στα μπλόκα οδηγοί σταματούν, συνομιλούν, προσφέρουν καφέδες και νερά.
Αυτός ο δεσμός είναι που δίνει στην κινητοποίηση ανθεκτικότητα.
Η εβδομάδα των αποφάσεων
Η Πανελλαδική Επιτροπή Αγώνα συνεδριάζει μέσα στις επόμενες ημέρες. Θα κριθεί:
• Αν θα υπάρξει συνάντηση με τον πρωθυπουργό
• Αν θα υπάρξει κλιμάκωση – λιμάνια, αεροδρόμια, εφορίες
• Αν τα μπλόκα θα παραμείνουν ή θα σκληρύνουν
Οι περισσότεροι αγρότες θεωρούν την αποχώρηση εκτός συζήτησης.
Ένα χάσμα που βαθαίνει
Πίσω από τους κλειστούς δρόμους και τις καραμπόλες των παρακάμψεων προβάλλει μια βαθιά κοινωνική κρίση.
Δεν είναι πια μια διαμαρτυρία για επιδοτήσεις.
Είναι η σύγκρουση ανάμεσα σε έναν πρωτογενή τομέα που νιώθει να πεθαίνει και σε μια κυβέρνηση που, σύμφωνα με τους αγρότες, αρνείται να παραδεχτεί το βάθος του προβλήματος.
Όπως λένε οι ίδιοι:
«Δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε. Τα έχουμε χάσει ήδη.»
Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν το χάσμα θα γεφυρωθεί ή αν η Στερεά Ελλάδα θα παραμείνει το κέντρο μιας σύγκρουσης που απειλεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο από τις καθυστερήσεις στην εθνική οδό.
Καρίτσας Χρήστος / Foto Panos Pragiannis