Ελλάδα 2023.
Η βασική «άποψη», αυτή δηλαδή που αναπαράγει η κυβέρνηση και τα παπαγαλάκια της για να κρύψουν τις ευθύνες τους είναι γνωστή: «Φταίει ο σταθμάρχης».
Όμως η πραγματικότητα είναι άλλη:
Όταν παραγγέλνεις φαγητό μέσω μίας εφαρμογής, γνωρίζεις ανά δευτερόλεπτο πού βρίσκεται η παραγγελία και το μηχανάκι που τη φέρνει.
Όταν όμως μετακινείσαι με τρένο, οι μηχανοδηγοί δε γνωρίζουν εάν ένα άλλο τρένο μετακινείται στην αντίθετη κατεύθυνση της ίδιας γραμμής…
Κάπου εδώ τελειώνουν πολύ απλά το «επιτελικό κράτος», η «ανάπτυξη για όλους» και τα υπόλοιπα αφηγήματα της ΝΔ.
Πώς όμως οδηγηθήκαμε σε αυτή την εγκληματική κατάσταση – μπάχαλο;
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη από το 1991, με την οδηγία 440/1991 δρομολόγησε την πορεία ιδιωτικοποιήσεων των σιδηροδρόμων, ξεκινώντας από το λογιστικό διαχωρισμό υποδομής και εκμετάλλευσης. Βασική αρχή της Ε.Ε. είναι οι σιδηρόδρομοι να λειτουργούν σύμφωνα με την αρχή του κόστους – οφέλους. Ότι ωφελεί (σε κέρδη) προκρίνεται, ότι κοστίζει αποφεύγεται.
- Την περίοδο 1996 – 2005 (κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) ο ΟΣΕ σπάει σε ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΟΣΕ και ΤΡΑΙΝΟΣΕ.
- Με το Νόμο 4199/2013, η συγκυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 1370/2007 περί πλήρους απελευθέρωσης (βλέπε ιδιωτικοποίησης) των σιδηροδρομικών μεταφορών.
- Το 2016, η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ενσωμάτωσε την κοινοτική οδηγία 2012/34/ΕΕ. Αυτή προέβλεπε το διαχωρισμό της διαχείρισης και υποδομής του σιδηροδρομικού δικτύου από το μεταφορικό έργο. Ως διαχειριστής ορίστηκε ο ΟΣΕ, ο οποίος πλέον δεν έχει καμία πρόσβαση στο μεταφορικό έργο.
- Το 2017, η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ «παραχώρησε» την ΤΡΑΙΝΟΣΕ στην ιταλική «Ferrovie dello Stato Italiane Group» αντί 45 εκατομμυρίων ευρώ. Σημειωτέον ότι η σύμβαση παραχώρησης δεν δημοσιεύθηκε ΠΟΤΕ.
- Επίσης το 2017 κι ενόψει της πώλησης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, το χρέος του ΟΣΕ, ύψους 14,3 δισ. ευρώ, προστέθηκε στο κρατικό δημόσιο χρέος. Παράλληλα, η ιταλική εταιρεία επιδοτήθηκε με 50 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, για να εκτελεί συγκεκριμένα δρομολόγια.
- Το 2018, επίσης η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ θεσμοθέτησε τη «διευθέτηση» του εργάσιμου χρόνου των σιδηροδρομικών με 9ήμερη συνεχόμενη εργασία.
- Το 2022, η κυβέρνηση της ΝΔ επέκτεινε τη σύμβαση με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ για άλλα 10 χρόνια, δίνοντάς της 750 εκατ. ευρώ, προκειμένου να εκτελεί τα δρομολόγια στις λεγόμενες «άγονες γραμμές».
Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να σπάσει ο ΟΣΕ «σε δέκα κομμάτια», κάτι που έχει και τη δική του σημασία για την ασφάλεια του μεταφορικού έργου:
- Στον ΟΣΕ, όπου την πλειοψηφία των μετοχών έχει το κράτος, ανήκουν μόνο οι υποδομές (γραμμές, σηματοδότηση, ηλεκτροκίνηση και σταθμοί).
- Η ΕΡΓΟΣΕ έχει ως αντικείμενο τις μελέτες, δημοπράτηση και παραλαβή μόνο των νέων έργων.
- Το σιδηροδρομικό έργο, τα εργοστάσια και τα μηχανοστάσια, η συντήρηση και επισκευή των τρένων έχουν παραδοθεί στο ιταλικό κρατικό σιδηροδρομικό μονοπώλιο «Ferrovie dello Stato Italiane» .
- Εκτός από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ στο σιδηροδρομικό δίκτυο δραστηριοποιούνται κι άλλες εταιρείες, όπως η «Goldair Cargo» μαζί με τους «Αυστριακούς Σιδηρόδρομους» και η PEARL (COSCO) κ.ά.
- Η ΓΑΙΟΣΕ, που διαχειρίζεται για λογαριασμό του υπουργείου Οικονομικών περιουσιακά στοιχεία του σιδηρόδρομου (οικόπεδα, κτίρια, τροχαίο υλικό).
- Εκτός από την παράδοση της εκμετάλλευσης της σιδηροδρομικής γραμμής σε άλλες εταιρείες, τέλος, ένα μεγάλο μέρος του έργου του ΟΣΕ ανατίθεται σε εργολαβικές εταιρείες.
Να λοιπόν ποιοι είναι υπεύθυνοι για το έγκλημα.
Και μία σημαντική υποσημείωση. Από όλους όσους κυβέρνησαν αυτό το διάστημα, κανείς μα κανείς δεν πήρε πίσω έστω και μία διάταξη που ψήφισε ο προκάτοχός του. Είναι αυτό που λένε: «το κράτος έχει συνέχεια».
Μέχρι τώρα αναφέραμε από τη μία την «άποψη» (ότι φταίει κυρίως ο σταθμάρχης) και από την άλλη την πραγματικότητα.
Κι όμως, μερικοί πολιτικοί παράγοντες πέραν της ΝΔ, όταν ακούγεται δημόσια η πραγματικότητα δυσανασχετούν. «Δεν είναι έτσι, αυτή είναι η άποψή σας», τα «κομματικοποιείτε» φωνάζουν σε όσους απλά αναφέρουν ποιος ψήφισε τι.
Μάλιστα οι ίδιοι δε σταματάνε (στα λόγια) να εναντιώνονται στις ιδιωτικοποιήσεις (με μία ιδιαίτερη θέρμη όταν απευθύνονται στα θύματα της εκάστοτε ιδιωτικοποίησης). Φαίνεται όμως ότι πιστεύουν στις «κακές» (που υπάρχουν γιατί δεν τις έκαναν τα κόμματά τους και άρα πρέπει να λέγονται) και στις «καλές» ιδιωτικοποιήσεις (που δεν έγιναν ποτέ γιατί τις έκαναν τα δικά τους κόμματά, απλά κάποιοι κακεντρεχείς έχουν την «άποψη» ότι έγιναν, όμως όπως και να έχει πρέπει να ξεχαστούν).
Τους καλούμε λοιπόν να μας πούνε δημόσια τι από όλα τα παραπάνω δεν ισχύει. Τι είναι υποκειμενική κρίση και όχι πραγματικό συμβάν. Για κακή τους τύχη, οι Νόμοι δημοσιεύονται.Όσο για τη σύμβαση της πώλησης της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, δε δημοσιεύθηκε, αλλά μπορούν να την αναζητήσουν από τα κόμματά τους που την υπέγραψαν. Μήπως μάθουμε κι εμείς τι περιλαμβάνει.
Όσο δεν απαντούν επί της ουσίας, επειδή απλά δεν τους συμφέρει η αλήθεια, πρακτικά συντάσσονται κι αυτοί με την «άποψη»: Δε φταίει η ιδιωτικοποίηση, η πολυδιάσπαση και η λογική του κόστους – οφέλους, αλλά ο σταθμάρχης.
Την ώρα που ένας λαός έχει θύματα, ψάχνεις με στοιχεία την αλήθεια και τον ένοχο, δεν ανταλλάσσεις «απόψεις».
ΥΓ: Από πότε είναι κομματικοποίηση το να λες δημόσια ποιος ψήφισε τι;